ዘይተኸፍተ ወይኒ ብዓይነቱ ክሳብ መዓስ ይጸንሕ?

ዘይተኸፍተ ጥርሙዝ ወይኒ ፍረኡ፣ ሓድሽነቱን ኣሰራርሓኡን ክሳብ ዝዓብዩ ወይ ካብቲ ወይኒ ጽቡቕን ደስ ዘብልን ኮይኑ ዝቕጽለሉ ደረጃ ንላዕሊ ዝወርዱ ይጸንሕ። መብዛሕትኡ ወይኒ ንቐረባ ግዜ ዝስተ ወይኒ ከም ዝኾነ ክውሰድ ይግባእ፣ ገለ ውሑዳት ሚዛናውያንን ዝተጠራረሙን ወይኒታት ግን ካብ ማእከላይ ክሳብ ነዊሕ ግዜ ምሽምጋል ጥርሙዝ ክጥቀሙ ይኽእሉ። ዝተዓጽወ ጥርሙዝ ሓደ ንኹሉ ዝሰርሕ መወዳእታ ግዜ ምስታይ የብሉን፣ ምኽንያቱ ዓይነት ወይኒ፣ ዕላማ ኣፍራዪ፣ ኩነታት መዕጸዊኡን ታሪኽ ምኽዛኑን ይፈላለ።

ዕድመ ዘይተኸፍተ ጥርሙዝ ካብ ዕድመ ወይኒ ምስ ተኸፍተ ይፈላለ። ምስ መዕጸዊ ተኸፊቱ ምስ ኣየር ዝግበር ርክብ ብዙሕ ይውስኽ፣ ስለዚ መምርሒ ኣብ ወይኒ ምስ ተኸፍተ ክሳብ መዓስ ይጸንሕ ካብቲ ኣብ ዝተዓጽወ ጥርሙዝ ቀስ ኢሉ ዝካየድ ምዕባለ ዝተፈልየ መስርሕ ይገልጽ። ንነዊሕ ግዜ ተዓጽዩ ጽቡቕ ክጸንሕ ዝኽእል ወይኒ ምስ ተኸፍተ ብዝያዳ ፍጥነት ክጎድል ይኽእል።

ውሑድ ዓቕሚ ምሽምጋል ዘለዎ ወይኒ ካብቲ ዝበለጸ ግዜ ምስታይ ብኋላ ክስተይ ይኽእል፣ ግን እቲ መጀመርታ ማራኺ ዝገበሮ ሽታ፣ ጽላሎትን ሚዛንን ክጎድል ይኽእል። ዓቢ ዓቕሚ ምሽምጋል ዘለዎ ወይኒ ብዝተገትኡ ሽታታት፣ ጽኑዕ tannin ወይ ተጠቒሙ ዘሎ ፍረ ክጅምር ይኽእል፣ ድሕሪኡ ክፍልታቱ እናተዋሃሃዱ ጨዋማ፣ ኣበባዊ፣ ነትን መሬታዊ ዝተወሳሰበ ባህሪ ክምዕብል ይኽእል። ስለዚ ኣብ ጥርሙዝ ምጽናሕ ማለት ጽቡቕ ምሽምጋል ማለት ኣይኮነን።

ወይኒ ብተነበየ ናይ ኩሉ ዝሰርሕ ዓመታዊ መደብ ኣይጎድልን። ውሳነታት ኣፍራዪ፣ ዓይነት ወይኒ፣ ኩነታት ኣበቃቕላ፣ ኣልኮል፣ ኣሲድ፣ tannin፣ ጣዕሚ፣ ጽሬት ምስ ተዓሸገ፣ ኣፈጻጽማ መዕጸዊን ምኽዛንን ኩሎም ንምዕባለ ክጸልዉ ይኽእሉ። ተመሳሳሊ ስም ዘለዎም ጥርሙዛት ታሪኽ ምኽዛኖም ወይ ኣፈጻጽማ መዕጸዊኦም እንተተፈላልዩ ዝተፈላለየ ኩነታት ክርእዩ ይኽእሉ።

ዓይነት ወይኒ ካብ ዕድመ ጥርሙዝ በይኑ ዝሓሸ መጀመርታ መርገጺ እዩ። ቀለልቲ ጨና ዘለዎም ወይኒታት ብብሩህ መጀመርታ ፍረን ሓድሽነትን ንኽገልጹ ይስርሑ፣ ስለዚ ነዊሕ ምኽዛን ንተፈጥሮኦም ክጻረር ይኽእል። ዝተጠራረሙ ቀይሕ ወይኒታት፣ ጣዕሚ ዘለዎም ወይኒታትን ዝተመርጹ ብዙሕ ኣሲድ ዘለዎም ጻዕዳ ወይኒታትን፣ ምስ ዕቃበ ዝድግፍ ሚዛንን ጥራይ ንነዊሕ ግዜ ምሽምጋል ዝተመጣጠኑ ምርጫታት እዮም።

ታሪኽ ምኽዛን ካብ ዝና ክብደት ክህልዎ ይኽእል። ብሙቐት፣ ብብርቱዕ ብርሃን፣ ብምፍሳስ ወይ ብተደጋጋሚ ለውጢ ሙቐት ዝተጸልወ ዝተኸበረ ወይኒ፣ ካብ ትሑት ዋጋ ዘለዎ ወይኒ ብጸልማትን ብዘይተለወጠ ኩነታትን ዝተኸዘነ ክኸፍእ ይኽእል። መምርሒ VinSip ወይኒ ከመይ ክትኽዝን ከም ዝግባእ ንዝተዓጽወ ጥርሙዝ ናብቲ ዝተመደበሉ ግዜ ምስታይ ንኽበጽሕ ዝሕግዙ ኩነታት ይገልጽ።

ገለ ወይኒታት ንዝያዳ ግዜ ይሽምገሉ፣ ምኽንያቱ ኣሲድ፣ tannin፣ ሽኮር፣ ኣልኮል፣ ምጥራርን ዘይተለወጠ ምኽዛንን ንቐስታ ክዓብዩ ዝኽእሉ ዕቃበን ሚዛንን ይህብዎም። ዕቃበ ዘለዎ ኣሰራርሓ ጽቡቕ ምሽምጋል ጥርሙዝ ኣይረጋግጽን፣ ግን ሚዛናዊ ውህደት ንወይኒ ፍረኡ እናቀለለ ሓድሽነት ንኽዕቅብ ክሕግዞ ይኽእል። ብቑዕ ምጥራር ወይ ሚዛን ዘይብሎም ወይኒታት ብዙሕ ግዜ ቅድሚ ዝተወሳሰቡ ናይ ዕድመ ባህርያት ምርኣዮም ማራኺነቶም ይኸስሩ።

ኣሲድ ኣብ ወይኒ ብኣሲድታት ዝፍጠር ሓድሽነትን ኣሰራርሓዊ ጽንዓትን እዩ። ጽኑዕ ኣሲድ መጀመርታ ሽታ ፍረ እናለሰለሰ ንወይኒ ሓይሊ ንኽዕቅብ ክሕግዝ ይኽእል፣ ስለዚ ዝተመርጹ ደረቕ ጻዕዳ ወይኒታትን ጣዕሚ ዘለዎም ወይኒታትን ንነዊሕ ግዜ ምሽምጋል ክጸንሑ ይኽእሉ። ወይኒ ብቑዕ ፍረ፣ ሽኮር ወይ ጽላሎት እንተዘይብሉ ኣሲድ ጨካን ክስምዕ ይኽእል።

Tannin ብዋናነት ካብ ቆርበት ፍረ፣ ዘርኢን ዕንጨይትን ዝመጽእ ኣፍ ዘንጽርን ዝለብስን ኣሰራርሓ እዩ። Tannin ኣብ ቀይሕ ወይኒ ኣዝዩ ይጎልሕ፣ ጽኑዕ ግን ሚዛናዊ tannin ኣብ ግዜ ምሽምጋል ክልስልስን ክዋሃሃድን ይኽእል። በይኑ ዝለዓለ tannin ዓቕሚ ምሽምጋል ወይኒ ኣይረጋግጽን፣ ምኽንያቱ ዘይሚዛናዊ ቀጥታዊ tannin ዘለዎ ወይኒ ፍረኡ ምስ ጠፍአ እውን ጨካን ክቕጽል ይኽእል።

ሽኮር ኣብ ወይኒ ዘሎ ተፈጥሯዊ ወይ ዝተረፈ ጣዕሚ እዩ። ሽኮር ኣብ ጣዕሚ ዘለዎ ወይኒ ንነዊሕ ግዜ ምዕባለ ዝድግፍ ዕቃበ ክህብ ይኽእል፣ ብፍላይ ኣሲድ እቲ ጣዕሚ ከቢድ ከይስምዕ እንተኸልኪሉ። ሓድሽነት ወይ ምጥራር ዘይብሉ ጣዕሚ በይኑ ወይኒ ንምኽዛን ብቑዕ ከም ዝኾነ ኣይገብሮን።

ኣልኮል ንሰብነትን ጽንዓትን ዝውስኽ ኣሰራርሓዊ ክፍሊ እዩ። በይኑ ዝለዓለ ኣልኮል ዓቕሚ ምሽምጋል ወይኒ ኣይፈጥርን፣ እቲ ዝበዝሐ ሙቐት ድማ ንዝተጠራረመ ወይኒ ሚዛን ከስእኖ ይኽእል። ዝተጠናኸረ ወይኒ ንዝተፈላለዩ ዓይነታት ኣልኮል ምስ ካልኦት ዕቃበታት፣ ከም ጣዕሚ ወይ ብዕላማ ዝተመደበ ኦክሲዳዊ ምዕባለ፣ ስለ ዝውህድ ንዝያዳ ግዜ ክጸንሕ ይኽእል።

ምጥራር ማለት ኣብ ወይኒ ዘሎ ጥልቀት ፍረ፣ ጣዕሚን ኣሰራርሓዊ ንጥረ ነገርን እዩ። ዝተጠራረመ ወይኒ መጀመርታ ፍረኡ እናተቐየረ ክዓቢ ዝኽእል ዝያዳ ንጥረ ነገር ኣለዎ፣ ግን ምጥራር ምስ ኣሲድ፣ tannin፣ ሽኮርን ኣልኮልን ሚዛን ክህልዎ ኣለዎ። ብዘይ ስምምዕ ዝተጠቕመ ምርካብ ንመጀመርታ ሓያል ግን ድሕሪ ነዊሕ ምኽዛን ዘይማርኽ ወይኒ ክፈጥር ይኽእል።

ሚዛን ማለት ኣብ መንጎ ፍረ፣ ኣሲድ፣ tannin፣ ሽኮር፣ ኣልኮልን ጽላሎትን ዘሎ ርክብ እዩ። ሚዛን ካብ ሓደ በይኑ ኣሰራርሓዊ ባህሪ ዝያዳ ኣገዳሲ እዩ፣ ምኽንያቱ ኩሉ ክፍሊ ኣብ ግዜ ምሽምጋል ይቕየር። ሚዛናዊ ድርብ ወይኒ ንእሽቶ እንከሎ ዝተገትአ ክመስል ይኽእል፣ ክፍልታቱ ግን ናብ ምሉእ ናይ ዕድመ መግለጺ ክዋሃሃዱ ይኽእሉ።

መጀመርታ ሽታ ማለት ኣብ ወይኒ ሓድሽ እንከሎ ዝጎልሕ ናይ ፍረ፣ ኣበባን ካልኦት ካብ ፍረ ዝመጹ ሽታታትን እዩ። ንቐረባ ግዜ ምስታይ ዝተመደበ ወይኒ ብዙሕ ግዜ ኣብ ብሩህ መጀመርታ ሽታ፣ ልስሉስ tanninን ቀጥታዊ ሓድሽነትን ይምርኮስ። ነዊሕ ምኽዛን እዞም ባህርያት ክንክዮም ይኽእል፣ እንተዘይተካእሉ ድማ ማራኺ ናይ ዕድመ ውህደት ከይመጸ ክተርፉ ይኽእሉ።

ሰልፈር ዳይኦክሳይድ ንወይኒ ካብ ኦክሲዴሽንን ጉድኣት ብረትን ንምክልኻል ዝጥቀሙሉ መዕቀቢ እዩ። ሕብረት ኤውሮጳ ጠቕላላ ደረት ሰልፈር ዳይኦክሳይድ ንደረቕ ቀይሕ ወይኒ 150 mg per litre ንደረቕ ጻዕዳን roséን ወይኒ 200 mg per litre ይገብር፣ እዚ ድማ ንኣፍራዪ ወይኒ ዝርከብ ቀንዲ መዕቀቢ ዝለዓለ ደረት ይውስን። ሰልፈር ዳይኦክሳይድ ወይኒ ንምዕቃብ ክሕግዝ ይኽእል፣ ግን መዕቀቢ ምጥቃም ዘይሚዛናዊ ወይኒ ናብ ንዕድመ ዝበቅዕ ወይኒ ኣይቕይሮን።

ጽሩይ ምስ ተዓሸገ፣ ተስማሚ ኣፈጻጽማ መዕጸዊን ዘይተለወጠ ምኽዛንን እውን የድሊ። ዓቢ ዓቕሚ ምሽምጋል ዘለዎ ወይኒ ድሕሪ ሙቐት፣ ምፍሳስ ወይ ውድቀት መዕጸዊ ክበላሾ ይኽእል። ትሑት ዕድመ ዝተኸዘነ ወይኒ እውን ኣብ ተስማሚ ኩነታት ንዝተመደበሉ ግዜ ምስታይ ጽቡቕ ክቕጽል ይኽእል፣ እኳ ደኣ ወይኒ ዝያዳ ዝተወሳሰበ ክኸውን እንተዘይተዳለወ።

ንምኽዛን ዝያዳ ዝጠቅሙ ዓይነታት ወይኒ፣ ሚዛናዊ tanninን ኣሲድን ዘለዎም ዝተጠራረሙ ቀይሕ ወይኒታት፣ ጽኑዕ ኣሲድ ዘለዎም ጣዕሚ ወይኒታትን ምጥራርን ሓድሽነትን ዘለዎም ዝተመርጹ ደረቕ ጻዕዳ ወይኒታትን እዮም። ግዜ ምስታይ ሓፈሻዊ ምድባት እዮም እምበር ውሕስነት ኣይኮኑን፣ ምኽንያቱ ኣገባብ ኣፍራዪ፣ ኩነታት ኣበቃቕላ፣ ኩነታት ጥርሙዝ፣ ኣፈጻጽማ መዕጸዊን ታሪኽ ምኽዛንን ንወይኒ ናብ ቀዳማይ ወይ ድሕሪት ምዕባለ ክወስድዎ ይኽእሉ። ቀለልቲ፣ ቀላልን ብዙሕ ጨና ዘለዎምን ወይኒታት ብሓፈሻ ንቐረባ ግዜ ዝስተ ወይኒ ዝያዳ ይተኣማመኑ።

ግዜ ምስታይ ማለት ወይኒ ዝተመደበሉ ሚዛንን ባህርን ክህብ ዝጽበየሉ ሰፊሕ ግዜ እዩ። ቀረባ ግዜ ማለት ብቐንዱ ንሓድሽ ፍረን ሓድሽነትን ዝተሰርሐ ወይኒ እዩ። ማእከላይ ግዜ ማለት ብገለ ምዕባለ ጥርሙዝ ዝያዳ ውህደት ክረክብ ዝኽእል ወይኒ እዩ፤ ነዊሕ ግዜ ድማ ኣብ ተስማሚ ምኽዛን ኣሰራርሑ ንነዊሕ ምዕባለ ክድግፍ ዝኽእል ወይኒ እዩ።

መሰረታዊ ቀይሕ ወይ ጻዕዳ ወይኒ ንሓድሽነት ዝተሰርሐ ብዙሕ ግዜ ፍረኡ ቀጥታዊን ጽላሎቱ ህያውን እንከሎ ዝያዳ ይገልጽ። ብድርብ ዝተሰርሐ ክልላዊ ወይኒ ካብ ኣፍራዪ ንማእከላይ ወይ ነዊሕ ግዜ ምሽምምጋል ጥርሙዝ ክምለስ ይኽእል። ስም ዝና ኩነታት ኣየረጋግጽን፣ ምኽንያቱ ሕማቕ ምኽዛን፣ ትሑት መምላእታ፣ ምፍሳስ ወይ ጉድኣት መዕጸዊ ካብ ዝና ክበልጽ ይኽእል።

ሙሉእ ሰብነት ዘለዎ ቀይሕ ወይኒ ካብ ቀሊል ቀይሕ ዝያዳ ምጥራርን tanninን ክህልዎ ይኽእል፣ ግን ሰብነት በይኑ ዓቕሚ ምሽምጋል ወይኒ ኣይረጋግጽን። መምርሒ VinSip ሙሉእ ሰብነት ዘለዎ ቀይሕ ወይኒ ምጥራር፣ tannin፣ ኣሲድን ኣልኮልን ንእቲ ዓይነት ከመይ ከም ዝቐርጹ ይገልጽ። ሚዛናዊ ሙሉእ ሰብነት ዘለዎ ቀይሕ ካብ ሙቐት ዘለዎ ወይ ብዙሕ ዝተረኽበ ቀይሕ፣ ፍረኡን ኣሰራርሓኡን ዘይተዋሃሃዱ፣ ንምኽዛን ዝያዳ ዝበቅዕ እዩ።

ቀይሕ ወይኒ ብBordeaux ዘይቤ ብዙሕ ግዜ ንምሽምጋል ጥርሙዝ ይሕሰብ፣ ምኽንያቱ ድርብ ኣብነታቱ ምጥራር ፍረ፣ ኣሲድን tanninን ክውህዱ ይኽእሉ። መምርሒ VinSip ንወይኒ Bordeaux ነቲ ዞባን ዝተኣሳሰሩ ዓይነታትን ይገልጽ። ዕላማ ኣፍራዪ፣ ባህሪ ዓመተ ምርትን ኩነታት ምኽዛንን መዓስ ንምኽፋት ከም ዝግባእ ኣብ ዝግበር ውሳነ ኣገደስቲ እዮም።

Fine Burgundy ን Pinot Noirን ብሽታ፣ ጽላሎትን ጨዋማ ውህደትን ክዓብዩ ይኽእሉ፣ ብጽንዓት tannin ጥራይ ኣይኮነን። መምርሒ VinSip ንወይኒ Burgundy ቀለልቲ ናይ ቀዳማይ ምስታይ ኣብነታት ካብ ንምዕባለ ጥርሙዝ ዝተመደቡ ዝተጠራረሙ ወይኒታት ንምፍላይ ዝድለ ክልላዊ ኣገባብ ይህብ። ድኽመት ብግዴታ ተቐጣቢነት ኣይኮነን፣ ግን ትሑት ምጥራርን ሕማቕ ምኽዛንን ግዜ ምስታይ ከሕጽር ይኽእል።

Riesling ጻዕዳ ወይኒ ብሓፈሻ ሓጺር ዕድመ ከም ዘለዎ ብቐጥታ ከይውሰድ ዘርኢ እዩ። መምርሒ VinSip ንወይኒ Riesling ኣሲድ፣ ጣዕሚን ዓይነትን ንምዕባለ Riesling ከመይ ከም ዝጸልዉ ይገልጽ። ቀሊልን ሓጺርን Riesling ብሓድሽ ሽታ ንእሽቶ እንከሎ ዝያዳ ክማርኽ ይኽእል፣ ጽኑዕ ኣሲድ ዘለዎ ዝተጠራረመ ኣብነት ግን ንማእከላይ ወይ ነዊሕ ግዜ ምሽምጋል ተመጣጣኒ ክኸውን ይኽእል።

ጣዕሚ ዘለዎ ወይኒ ሽኮር፣ ኣሲድን ምጥራርን ሚዛኖም እንተሓልዮም ዓቢ ዓቕሚ ምሽምጋል ክህልዎ ይኽእል። ሽኮር ንወይኒ ክዕቅቦ ይኽእል፣ ኣሲድ ድማ ሽታ ካብ መጀመርታ ፍረ እናረሓቐ ሓድሽነት ይሕሉ። ኣሲድ ወይ ምጥራር ዘይብሉ ጣዕሚ ዘለዎ ወይኒ ካብ ዝተወሳሰበ ኣብ ክንዲ ዝኸውን ክደክም ይኽእል።

ዝተጠናኸረ ወይኒ ብዓይነቱ ዝተፈላለየ ግምገማ ይደሊ፣ ምኽንያቱ ገለ ዝተጠናኸሩ ወይኒታት ብጣዕሚ ይዕቀቡ፣ ካልኦት ድማ ብዕላማ ንኣየር ተቓሊዖም ይስርሑ። ዘይተኸፍተ ዝተጠናኸረ ወይኒ ክጸንሕ ይኽእል፣ ጽንዓት ግን ውሕስነት ምምሕያሽ ኣይኮነን። መምርሒ ኣፍራዪን ዝተመደበ ዓይነትን ንተወሳኺ ምኽዛን ተድላ ከም ዝውስኽ ኣብ ዝግበር ውሳነ ኣገደስቲ እዮም።

ወይኒ ብ screwcap ወይ natural cork ብጽቡቕ ክሽምገል ይኽእል፣ ምኽንያቱ ዓይነት መዕጸዊ በይኑ ዓቕሚ ምሽምጋል ወይኒ ኣይውስንን። Screwcap ቅኑዕ መዕጸዊ ንምፍጣር ዝተዳለወ ሰብ-ሰራሕ ብረታዊ መዕጸዊ እዩ፣ natural cork ግን ካብ ቁሸት ዝተቖርጸ መዕጸዊ ስለ ዝኾነ ተፈጥሯዊ ፍልልይ ኣለዎ። ዓይነት ወይኒ፣ ጽሬት ምዕሻግ፣ ጽንዓት ማሕተምን ታሪኽ ምኽዛንን ካብ ቀሊል ንጽጽር ምድባት መዕጸዊ ዝያዳ ጠቓሚ መርኣያታት እዮም።

Natural cork ንነዊሕ ግዜ ምኽዛን ዝነበሮ ርክብ ኣለዎ፣ ንምዕባለ ጥርሙዝ ዝተመደቡ ወይኒታት ዝሰርሑ ኣፍረይቲ ድማ ክሳብ ሕጂ ይጥቀሙሉ። ጽቡቕ natural cork ውጽኢታዊ ማሕተም ክሕሉን ብጽቡቕ ምዕባለ ክፈቅድን ይኽእል። ተፈጥሯዊ ፍልልዩ ግን ኣብ ተመሳሳሊ ስም ዘለዎም ጥርሙዛት ፍልልይ ክፈጥር ይኽእል።

Natural cork ብ cork taint፣ ዘይተወሰነ ኣፈጻጽማ ማሕተም ወይ ኣካላዊ ምብልሻው ክጽሎ ይኽእል። Cork taint ፍረ ዘደኽምን ሽታ ሻጋታ ወይ እርጥብ ካርቶን ዝፈጥርን ጉድለት እዩ። Natural cork ዝተዓጽወ ጥርሙዝ እቲ መዕጸዊ ውጽኢታዊ ማሕተም ምስ ዘይህብ ክኦክሲደስ ይኽእል፣ ስለዚ ዕድመ ወይ ዝና ጥርሙዝ ብcork ጽቡቕ ከም ዘሎ ኣይረጋግጽን።

Screwcap ካብ cork taint ይከላኸልን ሓደ ዓይነት ኣፈጻጽማ መዕጸዊ ክህብ ይኽእልን። ኣፍረይቲ ሓድሽነት፣ ትኽክለኛነትን መጀመርታ ሽታን ንምዕቃብ screwcap ይጥቀሙ፣ ገሊኦም ድማ ንኣብ ጥርሙዝ ክዓብዩ ዝተመደቡ ድርብ ወይኒታት እውን screwcap ይመርጹ። ብ screwcap ዝተዓጽወ ወይኒ ንነዊሕ ግዜ ሓድሽ ወይ ጽኑዕ ባህሪ ክሕሉ ይኽእል፣ ዝደንጎየ ምዕባለ ሽታ ግን ብቐጥታ ከም ዝኸፍአ ኣይትተርጉሞ።

Commission Delegated Regulation (EU) 2019/33 ዝተኸላኸለ ስያመ ወይ ምልክት ጂኦግራፊያዊ መበቆል ዘለዎምን ካብ ሰለስተ ዓመታት ንላዕሊ ተዓሺጎም ዘለዉን ወይኒታት ሰፊሕ ደረት ምልክት ኣልኮል 0.8% vol ይፈቅድ። ሕጊ ሕብረት ኤውሮጳ ንነዊሕ ዝዓደመ ወይኒ ኣብ ጥርሙዝ ከም ዝቕየር ይቕበል፣ እቲ ድንጋጌ ግን ምምሕያሽ ኣይመብጽዕን ን screwcap ወይ natural cork እውን ኣይደግፍን። ምሽምጋል ጥርሙዝ ከከም ወይኒን ኩነታቱን ማራኺ ውህደት፣ ዘይግድስ ለውጢ ወይ ምጉዳል ክፈጥር ይኽእል።

ዕላማ ኣፍራዪ ንምርጫ መዕጸዊ ኣገዳሲ ኣገባብ ይህብ። ንቕጥታዊ ፍረ ዝተሰርሐ ወይኒ natural cork ስለ ዝተዓጽወ ጥራይ ዓቕሚ ምሽምጋል ኣይውስኸሉን። ብ screwcap ዝተዓሸገ ድርብ ወይኒ ካብ ባህላዊ መዕጸዊ ዝተፈልየ ስለ ዝኾነ ጥራይ ብግዜኡ ከይተኸፍተ ክተርፍ የብሉን።

ኣብ ዝዓበየ ጥርሙዝ መዕጸዊ ምርመራ ዓይነት መዕጸዊ ካብ ምውዳድ ዝያዳ ጠቓሚ እዩ። ምፍሳስ፣ ኣብ ዙርያ ማሕተም ዘሎ ተረፍ ወይኒ፣ ዝተንቀሳቐሰ natural cork፣ ኣካላዊ ጉድኣት screwcapን ምልክት ሙቐትን ንእቲ ጥርሙዝ ዘለካ እምነት ይንክዩ። ዘይተጎድአ መዕጸዊ ጽሬት ኣይረጋግጽን፣ ግን ዝርአ ጉድኣት መዕጸዊ ንጥንቃቐ ተግባራዊ ምኽንያት እዩ።

ሙቐት፣ ተደጋጋሚ ለውጢ ሙቐት፣ ብርቱዕ ብርሃን፣ ምንቅጥቃጥ፣ ኣብ natural cork ዘሎ ዘይተስማማዐ ኩነታትን ጉድኣት መዕጸዊን ቅድሚ እቲ ዝተመደበሉ ግዜ ምስታይ ንዘይተኸፍተ ወይኒ ከበላሽዎ ይኽእል። ጸልማት፣ ዝሑል፣ ህዱእን ዘይተለወጠን ቦታ ምኽዛን ንዝተዓጽወ ጥርሙዝ ከምቲ ኣፍራዪ ዝደለዮ ንኽዓቢ ዝበለጸ ዕድል ይህቦ። ዓቕሚ ምሽምጋል ወይኒ ንከቢድ ወይ ነዊሕ ጉድኣት ምኽዛን ኣይክፈልን።

ሙቐት ምዕባለ ጥርሙዝ የፋጥን፣ ሽታ ድማ ናብ ዝተቐቕለ፣ ዝተሰንጠረ ወይ ጠፊኡ ዝመስል ባህሪ ክወስድ ይኽእል። ሙቐት ንወይኒ እውን ከስፍሖን ኣብ መዕጸዊ ጸቕጢ ክገብርን፣ ምፍሳስ ወይ ዘይደለኻዮ ምእታው ኦክስጅን ከዕብድን ይኽእል። ብዙሕ ሙቐት ዝተቐበለ ጥርሙዝ ስለዚ ካብ እቲ ኣብ ስያመኡ ዘሎ ንላዕሊ ዝደረጀ ወይ ዝተኦክሲደሰ ክጥዕም ይኽእል።

ተደጋጋሚ ለውጢ ሙቐት ኣብ መዕጸዊ ቀጻሊ ጸቕጢ ክገብርን ዘይማዕረ ምዕባለ ከፋጥንን ይኽእል። ካብ ሙቐት ናብ ዝሑል ብተደጋጋሚ ዝልወጥ ቦታ ካብ ዘይተለወጠ ኩነታት ዝያዳ ዘይተስማማዐ እዩ። ጽንዓት ኣገዳሲ እዩ፣ ምኽንያቱ ኩነታት ምኽዛን ምስ ዝቕየር ጥርሙዝ፣ መዕጸዊን ወይኒን ብተደጋጋሚ ይጽለዉ።

ብርቱዕ ብርሃን ቀለልቲ ሽታታት ከበላሽዎም ይኽእል፣ ብፍላይ ወይኒ ኣብ ግሉጽ ወይ ቀሊል ቀለም ዘለዎ ብርጭቆ እንተተኸዚኑ። ቀጥታዊ ጸሓይ እውን ሙቐት ይፈጥር፣ ብርሃንን ጸቕጢ ሙቐትን ይውስኽ። ጸልማት መሳጥያ ወይ ፍሉይ ቦታ ምኽዛን ካብ ብሩህ መደርደሪ ወይ መስኮት ዝሓሸ እዩ።

ምንቅጥቃጥ ማለት ናብ ዝተኸዘነ ጥርሙዝ ዝተላለፈ ንቕስቓሴ እዩ። ህዱእ ቦታ ተደጋጋሚ ምርባሽ ይከላኸልን ኣብ ዝደረጀ ወይኒ ዘሎ ጭቃ ክወርድ ይፈቅድን። ምንቅጥቃጥ ከም ሙቐት ወይ ምፍሳስ ብቐሊሉ ኣይርአን፣ ግን ንነዊሕ ግዜ ምሽምጋል ዝተመደበ ወይኒ ካብ ዘየድሊ ንቕስቓሴ ምሕላው ምኽንያታዊ ጥንቃቐ እዩ።

ጉድኣት መዕጸዊ ምፍሳስ ወይ ኦክስጅን ንኽኣቱ ክፈቅድ ይኽእል። ኣብ ትሕቲ capsule ዘሎ ተረፍ ወይኒ፣ ኣብ ዙርያ ማሕተም ዘሎ ተጣባቒ፣ ዝተንቀሳቐሰ natural cork፣ ዝተመጠወ screwcap ወይ ወይኒ ከም ዝወጸ ዝሕብር ምልክት እቲ ጥርሙዝ ዝጎድእ ኩነታት ከም ዝሓለፈ ይጠቁም። ዝርአ ጉድኣት ወይኒ ከም ዝተበላሸወ ኣየረጋግጽን፣ ግን ኣብ ዝተረፈ ጽሬት ዘሎ እምነት ይንክዮ።

መጠን ጥርሙዝ ማለት ኣብ ፍሉይ ዓቐንን ቅርጽን ጥርሙዝ ዝሓደረ መጠን ወይኒ እዩ። መመርሒ ሕብረት ኤውሮጳ 2007/45/EC ኣብ ጥርሙዝ ካብ 100 ml ክሳብ 1 500 ml ዝኾነ ዘይተንቀሳቐሰ ወይኒ ይፈቅድ፣ መጠን ድማ ንምሽምጋል ኣገዳሲ እዩ፣ ምኽንያቱ ዓቢ ጥርሙዝ ንነፍሲ ወከፍ መጠን ወይኒ ዝወሓደ ገጽ መዕጸዊ ኣለዎ። ዝወሓደ ገጽ መዕጸዊ ንነፍሲ ወከፍ መጠን ወይኒ ኣብ ዓቢ መጠን ዝደንጎየ ምዕባለ ክሕግዝ ይኽእል፣ ኩነታት መዕጸዊን ምኽዛንን ግን ወሰንቲ እዮም።

ዓቢ ጥርሙዝ ብምኽንያት መጠኑ ንምዕባለ ጽልዋ ክህልዎ ስለ ዝኽእል ጥራይ ካብ ሕማቕ ምኽዛን ኣይከላኸልን። ሙቐት፣ ብርቱዕ ብርሃን፣ ምፍሳስን ጉድኣት መዕጸዊን ክበላሽዉዎ ይኽእሉ። መጠን ስለዚ ኣብ ፍጥነት ምዕባለ ዝጸሉ ረቛሒ እምበር ውሕስነት ጽሬት ከም ዘይኮነ ክውሰድ ኣለዎ።

ቦታ ምኽዛን ካብ ውቃበ ኣቀማምጣ ዝያዳ ኣገዳሲ እዩ። መደርደሪ ኩሽና፣ ብሩህ መስኮት፣ attic፣ garage ወይ መኪና ንወይኒ ንሙቐት፣ ብርሃን ወይ ተደጋጋሚ ለውጢ ሙቐት ከቃልዎ ይኽእል። Cellar ወይ ፍሉይ ቦታ ምኽዛን ጠቓሚ እዩ፣ ምኽንያቱ ጸልማት፣ ህድኣትን ጽንዓትን ክህብ ይኽእል፣ ኩሉ ጥርሙዝ ነዊሕ ምሽምጋል ስለ ዝደልይ ኣይኮነን።

ንነዊሕ ግዜ ምሽምጋል ዝተመደቡ ጥርሙዛት ካብ ቀጥታዊ ብርሃንን ብተደጋጋሚ ለውጢ ሙቐት ካብ ዘለዎ ቦታን ክርሕቁ ኣለዎም። ብ natural cork ዝተዓጽዉ ጥርሙዛት መዕጸዊኡ ምስ ወይኒ ኣብ ርክብ ንኽቕጽል ብጎኒ ምኽዛን ልሙድ እዩ። ብ screwcap ዝተዓጽዉ ጥርሙዛት ድማ ብዝደሓነን ካብ ንቕስቓሴ ወይ ኣካላዊ ጉድኣት ዝተኸላኸለን ኣቀማምጣ ክኽዘኑ ይኽእሉ።

መምርሒ መወከሲ VinSip ወይኒ ከመይ ክትኽዝን ከም ዝግባእ ቦታ ምኽዛን ንምምራጽ ተግባራዊ ምኽሪ ይህብ። ተስማሚ ምኽዛን ኣብ ግዜ ምዕሻግ ዘይነበሮ ኣሰራርሓ ክውስኽ ኣይክእልን፣ ግን እቲ ኣፍራዪ ጥርሙዝ ከርእዮ ዝደለዮ ባህርያት ንኽሕሉ ክሕግዝ ይኽእል።

ዝተኸዘነ ጥርሙዝ ታሪኽ ምኽዛኑ፣ መምላእታኡን ኩነታት መዕጸዊኡን ብምርመራ፣ ድሕሪ ምኽፋቱ ድማ መልክዑ፣ ሽታኡን ጣዕሙን ብምምርማር ይግምገም። Provenance ማለት ዝፍለጥ ታሪኽ ግዝኣት፣ ዋንነትን ምኽዛንን ጥርሙዝ እዩ። ዋላ እኳ ወጻኢያዊ ምርመራ ርግጸኛነት ኣይህብን፣ ጽቡቕ provenance ንምፍሳስ ወይ ግልጺ ጉድኣት መዕጸዊ ዘይብሉ ጥርሙዝ ግን ዝያዳ እምነት ይህብ።

ካብ ዝተኣማመነ ነጋዳይ ዝተገዝአን ኣብ ጸልማትን ዘይተለወጠ ቦታን ዝተኸዘነን ጥርሙዝ፣ ኣብ ጥቓ ሙቐት ዝተረኽበ፣ ኣብ ብሩህ ክፍሊ ዝነበረ ወይ ኣብ መኪና ዝተረኽበ ዘይፍለጥ provenance ዘለዎ ጥርሙዝ ዝሓሸ ተስፋ ኣለዎ። ታሪኽ ምኽዛን ብመንጽር ብርጭቆ ዘይርአ ሓደጋታት ክገልጽ ይኽእል። ጽሩይ ወጻኢ ምህላው ካብ ሙቐት ወይ ተደጋጋሚ ለውጢ ሙቐት ከም ዘይተጸልወ ኣየረጋግጽን።

መምላእታ ጥርሙዝ ማለት ኣብ ውሽጢ ጥርሙዝ ዘሎ ዝርአ ቦታ ወይኒ እዩ። ካብ ተመሳሳሊ ጥርሙዛት ብግልጺ ዝተሓተ መምላእታ ምስ ዝርአ ምንቃጽ፣ ምፍሳስ ወይ ዝተበላሸወ ኣፈጻጽማ መዕጸዊ ክጠቁም ይኽእል። ቅርጺ ጥርሙዝን ኣገባብ ምዕሻግ ኣፍራዪን ንመልክዕ ክጸልዉ ይኽእሉ፣ ስለዚ ምስ ተመሳሳሊ ወይኒን መጠንን ምንጽጻር ዝያዳ ሓበሬታ ይህብ።

ምርመራ መዕጸዊ ቅድሚ ምኽፋት ምልክታት መጠንቀቕታ ከርኢ ይኽእል። ኣብ ትሕቲ capsule ዘሎ ርስሓት፣ ምፍሳስ፣ ዝተንቀሳቐሰ natural cork፣ ዝተመጠወ ብረት፣ ስንጥቕ ወይ ኣብ ዙርያ ማሕተም ዘሎ ኣካላዊ ጉድኣት ሕማቕ ምኽዛን ወይ ውድቀት መዕጸዊ ክጠቁም ይኽእል። ዝርአ ጉድኣት ዘይብሉ ጥርሙዝ ገና ጉድለት ክህልዎ ይኽእል፣ ግን ዝተጎድአ ማሕተም ትጽቢት ንምንካይ ግልጺ ምኽንያት ይህብ።

መልክዕ ድሕሪ ምኽፋት ጠቓሚ ሓበሬታ ይህብ፣ እንተኾነ ግን ዝደረጀ ሕብርን ጭቃን ብቐጥታ ጉድለት ኣይኮኑን። ዝደረጀ ቀይሕ ወይኒ ዝያዳ ክጻዕድን ናብ garnet ወይ tawny ሕብሪ ክልወጥን ይኽእል፣ ጭቃ ድማ ኣብ ግዜ ምሽምጋል ሕብራዊ ንጥረ ነገራትን tanninን ምስ ዝቕየሩ ክፍጠር ይኽእል። ዝደረጀ ጻዕዳ ወይኒ ሕብሩ ክጸልም ይኽእል፣ ግን ግልጺ ቡናዊነት ኦክሲዴሽን ክሕብር ይኽእል።

ኣብ ብዓይነቱ ግልጺን ዘይተንቀሳቐሰን ክኸውን ዝግባእ ወይኒ ዘይተጸበኻዮ ምድባይ ወይ ኣረኣእያ ምልክት ሓደጋ ክኸውን ይኽእል። ኣረኣእያ ከከም ዓይነት ወይኒ ክትርጎም ኣለዎ፣ ምኽንያቱ ገለ ወይኒታት ብውሑድ ማጽረዪ ይዕሸጉ ወይ ብዕላማ ዝርአ ጭቃ ይህልዎም። ምርመራ ኣረኣእያ ግምገማ ክመርሕ ኣለዎ እምበር ሽታን ጣዕምን ኣይተክእን።

ሽታ ኩነታት ዝደረጀ ጥርሙዝ ንምፍላጥ ብዙሕ ግዜ እቲ ዝጠቅም መርኣያ እዩ። ጽቡቕ ዝደረጀ ወይኒ ከከም ዓይነቱ ዝነቐጸ ፍረ፣ ቆርበት፣ ሽጉርቲ፣ ትንባኾ፣ ነት፣ መዓር፣ ቀመማት ወይ ሽታ ደርቢ ክህልዎ ይኽእል። ናይ ዕድመ ሽታታት ንመጀመርታ ፍረ ክትክኡ ይኽእሉ፣ እዚ ግን ወይኒ ጉድለት ኣለዎ ማለት ኣይኮነን።

ዝተበላሸወ ወይኒ ደርቂ፣ ብጣዕሚ ኮምጣጣ፣ ሻጋታዊ፣ ዝተረስሐ፣ ከም እርጥብ ካርቶን ወይ ብግልጺ ዝተቐቕለ ክሽተት ይኽእል። Cork taint ብተለምዶ ፍረ ይድፍንን ሽታ ሻጋታ ይፈጥርን። ኦክሲዴሽን ወይኒ ጠፊኡ፣ ተጎዲኡ ወይ ኣዝዩ ናይ ነት ክመስል ክገብሮ ይኽእል፣ እቲ ዓይነት ወይኒ ብዕላማ ብኦክሲዳዊ ምዕባለ ዘይተሰርሐ እንተኾይኑ።

ጣዕሚ ናይ ዕድመ ባህርያት ገና ሚዛናዊ እንተኾይኖም የረጋግጽ። መጀመርታ ፍረ እናጠፍአ፣ tannin እናለሰለሰን ጨዋማ ውህደት እናተፈጥረን ዝደረጀ ወይኒ ክፉእ ከይከውን ይኽእል። ወይኒ ሆሎው፣ ደርቂ፣ ዝተኦክሲደሰ፣ ሚዛኑ ዝተገፈፈ ወይ ብዘይ ብቑዕ ፍረ ወይ ጽላሎት ዘይምቹእ ብርቱዕ ኮምጣጤ እንተኾይኑ ካብ ዝበለጸ ግዜኡ ሓሊፉ እዩ።

ዝደረጀ ግን ደስ ዘብል ወይኒ ብዝህቦ ተድላን ሚዛንን እምበር ብዝና ወይ ዕድመ ጥርሙዝ ጥራይ ብዝተመርኮሰ ትጽቢት ክፍረድ የብሉን። Decanting ጹሩይ ወይኒ ካብ ጭቃ ንምፍላይ ወይ ዝተዓጽወ ሽታ ንኽወጽእ ክሕግዝ ይኽእል፣ ግን decanting ብኦክሲዴሽን ወይ ጉድኣት ሙቐት ዝጠፍአ ፍረ፣ ሓድሽነት ወይ ኣሰራርሓ ክመልስ ኣይክእልን። ዝተበላሸወ ጥርሙዝ ብዘየገድስ ኣቀራርባ ዝተበላሸወ እዩ።